0

مراقبت از قمیش ابوا

مراقبت از قمیش ابوا؛ چگونه عمر قمیشهای خود را طولانیتر کنیم؟

 

طول عمر مناسب قمیش با مراقبتهای صحیح

قمیشهای ابوا گران قیمت، ظریف و آسیبپذیر هستند. تجارب بسیاری در زمینه نگهداری از قمیش وجود دارد که بایدها و نبایدهای لازم را برای تعلیم به مبتدیان و نوازندگان حرفهای این ساز نشان میدهد. قطعا ایدههای ذکر شده در اینجا تنها قوانین مطلق در دنیا نیستند، اما پیشنهاداتِ مراقبت از ابوا چیزی است که اساتید و سازندگان قمیش با هنرجویان و مشتریان علاقهمند خود نیز به اشتراک میگذارند.
اینها مواردی هستند که به نظر میرسد هر هنرجو باید در هنگام شروع نواختن ابوا به آنها توجه کرده و درک کند.
فراگیری ساز ابوا حتی بدون در نظر گرفتن مسایل مربوط به مراقبت و نگهداری قمیش آن، خود به تنهایی چالش بزرگی به حساب می آید.
سازنده قمیش بعنوان یک صنعتگر هنرمند، به کار دست خود افتخار می کند و رفتارهای نادرست در نگهداری از قمیش ابوا آنها را آزرده خاطر میسازد. کسانی که خود قمیشهای ابوایشان را تولید می کند طبیعتا بهتر از آنها مراقبت می کند تا آن دسته از کسانی که درکی از فرآیند تهیه و ساخت آنها ندارند. یک سازنده قمیش ابوا برای این ساخته دستِ خود نسبت به کسانی که از این فرآیند اطلاعی ندارند احترام بیشتری قائل بوده و از اصول مراقبتی جدّیتری تبعیت میکند. ( در صورتی که مایلید در مورد این فرآیند بیشتر بدانید، میتوانید اینجا را مطالعه کنید؛
“how to make oboe reeds step by step” ). درک چکونگی ساختن یک قمیش خوب و انجام آن هزاران ساعت به طول می انجامد.
برای یادگیری اصول و فنون از ابواییستهای و سازندگان بزرگ قمیش میباید هزینه بسیاز زیادی و همچنین زمان بسیار طولانی برای یادگیری مهارتهای لازم صرف کرد.

رفتار صحیح با قمیش بسیار شکننده ی ابوا

قمیش ابوا از گیاهی به نام Arundo Donax ساخته میشود. این گیاه در سراسر جهان رشد میکند و به طور خاص برای قمیش ابوا کشت میشود. این گیاه در شکل برداشت شده آن “نی” نامیده میشود. این گیاه حدود ۲۱ فوت ارتفاع دارد و به گیاه بامبو شبیه است .
از بخشهای مختلف گیاه Arundo Donax برای انواع مختلف قمیش استفاده میشود. به عنوان مثال، قمیشهای تخت و بزرگ مانند ساکسیفون باریتون از قسمتهای نزدیک به زمینِ گیاه تهیه میشوند. هر قدر قطر نی کوچکتر باشد قمیش ساخته شده از آن نیز کوچکتر است. قمیشهای ابوا از نیهایی با قطر تقریبی ۲۱ تا ۲۲ میلیمتر ساخته میشوند .
نیشکر یک ماده ارگانیک شکننده است، اما برای اینکه به شکل قمیش ساز در بیاید، به نازکی کاغذ تراشیده میشود. نوک یک قمیش ابوا میتواند نازکتر از تار مو باشد. عملکرد اولیه قمیش به ارتعاش درآمدن است و هرچه سر قمیش نازکتر باشد، حرکت ارتعاشات را در قمیش آسانتر میکند. قمیش با عبور هوا از ورودی آن به ارتعاش در میآید و این باعث می شود که دو تیغه آن با تغییرات فشار هوا به ارتعاش در بیایند. صدا از ارتعاش لبههای قمیش ایجاد میشود. ارتعاشات از طریق هوا حرکت میکنند و توسط گوش به صورت صدا تفسیر میشوند.
پس از قرارگیری آن بر روی ابوا، این صدا توسط بدنه ساز تقویت میشود.
از آنجایی که قمیش بسیار نازک است، میتواند به راحتی حتی از ضربههای جزئی بشکند یا ترک بردارد. مالش قمیش بر روی پارچه، گیر کردن آن در میان موهای سر، ضربه زدن به آن توسط دندان و یا محل نگهداری نامناسب آن، میتواند منجر به خسارت دیدن قمیش شود. یک نوازنده ابوا میباید در همه حال مراقب محل نگهداری قمیشهای خود باشد و از آنها در برابر خطرات محافظت کند.

خیساندن قمیش در آب

مراقبت از قمیش با خیساندن آن در آب شروع میشود. قمیشها باید قبل از استفاده خیس شوند، در غیر اینصورت ترک میخورند. یک قمیش خشک انعطافپذیری قمیش خیس را ندارد، به طوری که هر فشاری باعث شکسته شدن آن میگردد. نیها میبایست قبل از استفاده برای ساخت قمیش کاملا خشک شوند تا بدرستی ارتعاش داشته باشند. مطلب دیگری در مورد خیساندن قمیش ابوا در این آدرس در دسترس است؛ “a guide to soaking oboe reeds” ؛ قمیش باید تا قسمت چوبی آن در آب غوطه ور شود تا خیس بخورد. زمان این کار از ۰۱ ثانیه تا چندین دقیقه بر اساس نوع لبه ی سر قمیش و میزان رطوبت محیط متغیر است. قمیشهای جدیدتر معمولا باید مدت زمانی کوتاه و قمیشهای قدیمیتر برای مدت طولانیتری در آب خیس بخورند. راهنمای خیساندن قمیش را در اینجا
بخوانید، “How To Soak Oboe Reeds” Here. . پیشنهاد میشود برای شروع، در صورتیکه از شیوهی پیشنهادی سازنده قمیش خود اطمینان ندارید، قمیش را بین ۱ تا ۰ دقیقه در آب گرم خیس کنید. سازندگان مختلف ممکن است با توجه به فرآیند ساخت قمیشهای خود، نظرات متفاوتی در این خصوص داشته باشند.
گاهی اوقات ممکن است هنرجو برای خیساندن قمیش خود ظرف آب در اختیار نداشته باشد. در این صورت برای خیس کردن قمیش از Saliva استفاده میشود که البته چندان ایدهآل نیست. برای این کار، ابواییست ممکن است لازم باشد تا تمامی سر قمیش خود را برای خیس شدن در دهان خود بگذارد. سپس باید Saliva را برای چند دقیقه در اطراف و داخل قمیش قرار داد. استفاده از Saliva باعث میشود قمیش ابوا شکنندهتر شود؛ حال آنکه خیساندن با آب دوام بیشتری به آن میدهد.
قبل از اینکه شروع به نواختن کنید مطمئن شوید که مازاد آب یا Saliva را بیرون ریخته باشید؛ در غیر اینصورت رطوبت باقیمانده ممکن است وارد ساز شده و یا باعث ایجاد صدای بلند نامناسبی شود.

جدا کردن قمیش از ساز

اغلب هنرجویان در جدا کردن قمیش از ساز خود دچار مشکل میشوند. آنها قمیش را به شیوهای عجیب و نادرست در دست میگیرند و آنرا مانند یک دندان لق به جلو و عقب حرکت میدهند.
برای جدا کردن قمیش از ساز نباید آنرا از قسمت پیچیده شده گرفت زیرا کشیدن و پیچاندن بیش از حد آن به مرور زمان باعث شل شدن و باز شدن نخ میشود. نوازنده باید قمیش را تنها از قسمت چوب پنبهای )قسمت پایین آن( آن بگیرد تا نخ قمیش شل نشود اما بسیاری از هنرجویان نمیدانند چگونه این کار را انجام دهند. یکی از شیوههای این کار را به این صورت است:
دست خود را مشت کرده به طوری که انگشت شست بیرون بماند. )معمولا از دست قویتر برای گرفتن قمیش و از دست دیگر برای نگهداشتن ساز استفاده میشود.(
قسمت چوب پنبهای را بین شست و مشت خود محکم نگهداشته و فشار دهید. قمیش را ثابت نگهداشته و ساز را بچرخانید. همانطور که ساز را میچرخانید قمیش را بیرون بکشید. قمیش وقتی شروع به چرخیدن کند براحتی بیرون میآید .
اگر چوب پنبه خیلی سفت باشد، میتوان آنرا کمی کوچکتر کرد. پیشنهاد میشود برای این کار با استفاده از سوهان ناخن کمی از چوب پنبه را بتراشید. از روغن چوب پنبه نیز میتوان برای روانتر کردن چوب پنبه استفاده کرد تا به راحتی جدا شود، اما باید توجه داشته باشید که این کار ممکن است استحکام اتصال آن به ساز را کاهش دهد.
اگر قمیش به راحتی بر روی ساز قرار نگیرد، جدا کردن آن هم آسان نخواهد بود. پیش از قرار دادن قمیش بر روی ساز آنرا کمی سوهان بزنید .
پیشنهاد میشود هنرجویان همیشه یک تکه foam contact paper یا shelf liner در جعبه ساز خود به همراه داشته باشند.

اگر قمیش در حال شل شدن باشد چه باید کرد؟

برای قمیشی که نخ آن شروع به شل شدن کرده است، چند راهکار وجود دارد. میتوان مقداری چسب )هر نوع چسب مایع محکم با خاصیت چسبندگی قوی( بر روی نخ در محلی که شل شده است ریخت.
راه دیگر، پیچاندن نوار تفلون یا parafilm به دور قمیش است. بسیاری از ابواییستها برای جلوگیری از خروج هوا  از قمیش از هر دوی اینها استفاده میکنند و همیشه آنها را بهمراه دارند.
نگهداری قمیش ابوا قبل از آنکه قمیش در محل نگهداری خود قرار داده شود، باید رطوبت باقیمانده در آن به یکی از روشهای زیر زدوده شود:
لرزاندن: در حالیکه قمیش را در دست خود نگه داشتهاید، دست را از مچ تکان دهید. باید مراقب باشید که در حین انجام این کار دستتان به جایی نخورد.
دمیدن: لبهایتان را در انتهای قسمت چوب پنبهای قمیش گذاشته و رطوبت باقیمانده را به بیرون بدمید.
قمیشهای ابوا باید در جعبهی مخصوص نگهداری قمیش گذاشته شوند. پیشنهاد میشود برای شروع از جعب های با ظرفیت ۰ تا ۲۱ قمیش استفاده شود. اغلب جعبههای ۰ تایی در داخل جعبه ساز قابل نگهداری هستند. جعبه های بزرگتر ممکن است در خانه یا مکانهای دیگر جا بمانند اما جعبههای کوچکتر همیشه در جعبه ساز همراه نوازنده هستند.
پیشنهاد میشود که هنرجویان همیشه حداقل ۰ عدد قمیش با خود بهمراه داشته باشند. که در اینصورت به یک جعبهی ۰ تایی برای نگهداری قمیش نیاز دارند. جعبه های بزرگتر به هنرجویان این امکان را میدهد تا قمیشهای خراب شده را نگهداشته و دوباره آنها را احیا کنند. برخی از قمیشهایی که باز شده و یا از بین رفتهاند را میتوان دوباره بازسازی و احیا کرد. لرزش قمیش ابوا به تغییرات فشار و رطوبت محیط بستگی دارد.
اغلب جعبههای نگهداری قمیش متعلق به یکی از دستههای زیر میباشند:
– سبک ماندرل با قرار دادن یک لوله کوچک در انتهای قمیش آن را نگه میدارد.
– سبک ریبن قمیش را از ناحیه نخ آن نگه میدارد.
– در حال حاضر جعبههایی هم با داشتن هر دو سبک فوق وجود دارند که گزینه بسیار خوبی است.

چرخاندن قمیش ابوا

بسیاری از ابوییستها هنگام ساز زدن قمیش را میچرخانند تا خیلی زود خسته نشوند. بسیاری از قمیشهایی که در ظاهر غیرقابل استفاده شدهاند، با چرخاندن هنوز قابل استفاده هستند. اغلب ابواییستهای حرفهای قمیش را نه تنها برای طولانی شدن عمر آن میچرخانند، بلکه دلیل دیگر آن اینست که آنها می دانند قمیشها ممکن است روز به روز متفاوت شوند. قمیشی که یک روز خیلی خوب بوده ممکن است روز بعد کارایی مشابهی نداشته باشد و برعکس.
برخی از والدین از میان چندین قمیش خریاری شده تنها یکی را در اختیار فرزند خود قرار میدهند؛ با این تفکر که هنرجو در هنگام تمرین و یادگیری تنها یکی را از بین میبرد و نه تمامی آنها را. هنرجو با در اختیار داشتن چندین قمیش ممکن است از تمامی آنها استفاده کند و این باعث میشود قمیشها در مدت زمان کوتاهی بسیار فرسوده شوند. می تواند در بلندمدت از طریق ریشه های بیشتری بگذرد؛ زیرا شمشیرها در یک دوره کوتاه مدت بازی می کنند. توصیه میشود هنرجویان حداقل ۰ قمیش را در اختیار داشته باشند. و همچنین در برابر نگهداری از قمیشهای خود احساس مسئولیت داشته باشند.

استریلیزه کردن قمیش ابوا

قمیش ابوا را میتوان با هیدروژن پروزید، الکل یا دهانشویه استریل کرد. قمیشها را بیش از حد نباید پاکسازی کرد، اما اگر به دلایلی نیاز به پاکسازی قمیش بود، میتوان از یکی از محصولات ذکر شده استفاده کرد. یکی از زمانهایی که قمیش نیاز به استریل شدن دارد بعد از گذر از دوران بیماری نوازنده است. ادر غیر اینصورت نوازنده ممکن است با استفاده از قمیش آلوده مجددا مبتلا شود. از آنجاییکه مدت زنده ماندن ویروسها بر روی قمیش مشخص نیست، بهتر است برای حصول اطمینان این کار انجام شود.
گرچه امروزه محصولاتی با این ادعا که طول عمر قمیش را افزایش میدهند، در بازار موجوداند، اما هیچ محصولی نمیتواند جایگزین مراقبتهای صحیح شما از قمیش شود.
زمان مناسب برای خریدن قمیش جدید زمان تهیه قمیش جدید در نهایت به خود نوازنده بستگی دارد، اما شاید تجارب و عقاید متخصصین حرفهای نیز از
ارزش خاصی برخوردار باشد.
معمولا عمر هر قمیش در حدود ۲۱ ساعت نوازندگی واقعی است. ممکن است بعنوان مثال یک کلاس یک ساعت طول بکشد، اما ابواییست فقط نیم ساعت از آن زمان را مشغول ساز زدن بوده است. در چنین شرایطی انتظار میرود که یک قمیش به مدت ۱ الی ۰ هفته با مراقبت های صحیح دوام داشته باشد .
برای نوازندهای که بطور متوسط روزی ۱ ساعت تمرین داشته و در چندین آنسامبل فعالیت میکند، طول عمر هر قمیش او ممکن است کمتر از یک هفته باشد .
اطلاعات ذیل طول عمری است که میتوان از قمیش با توجه به شرایط و سابقه هنرجو انتظار داشت. همانطور پیشتر گفته شد، قانون مطلقی در این زمینه وجود ندارد و آنچه که ارائه میشود بر اساس تجاربی است که از هنرجویان، افراد حرفهای و بازخورد مشتریان به دست آمده است.
هنرجویان از مبتدی تا ۰ سال: قمیش مبتدی، هر ۱ تا ۰ هفته
هنرجویان با سابقه نوازندگی ۰ تا ۶ سال: قمیش حرفهای، هر ۱ تا هفته
هنرجویان هنرستانی: قمیش حرفهای، هر ۲۱ الی ۲۱ روز
هنرجویان کالج: قمیش حرفهای، هر ۵ الی ۲۱ روز
در صورتیکه هنرجویان مبتدی بیش از ۰ الی ۱ قمیش در طول ماه نیاز داشته باشند، لازم است که در خصوص مراقبتهای صحیح از قمیش بیشتر آگاه شوند. هنرجوی سطح بالای هنرستان یا کالج در صورت رعایت نکات مراقبتی میتوان از ۰ الی ۵ قمیش در ماه استفاده کند. مدرسین خصوصی میتوانند اطلاعات بیشتری در مورد نگهداری و مراقبت از قمیش در اختیار هنرجویان خود بگذارند.
داشتن یک معلم خصوصی برای هر هنرجوی ابوا تقریبا لازم و ضروری است. از آنجاییکه ممکن است در اختیار گرفتن یک مدرس خصوصی برای هر خانوادهای امکانپذیر نباشد، مدرسین خوب بسیاری نیز بصورت آنلاین در دسترس هستند.
این مطالب بطور مختصر به بخشی از مسائل و مراقبتهای مربوط به قمیش ساز ابوا برای هنرجویان مبتدی پرداخت. ابوا سازی بسیار اثربخش و زیبا بوده و برای یک نوازنده ابوا لذت بسیاری به همراه دارد.

نظری دهید